Mağlubiyetin Getirdiği ‘Devrim’

Batı Almanya – Macaristan (1954 FIFA Dünya Kupası Finali)

Özet: Sosyalist Macaristan’da ilk protesto gösterileri bu maç sonrası oldu. Mağlubiyet tepkisi, yerini ülke yönetiminin eleştirildiği politik ayaklanmaya bıraktı. Yani bu karşılaşma, Macaristan’ın bir bakıma devrimi olmuştur. Tarihçi Joachim Fest’e göre ise Federal Almanya Cumhuriyeti’nin asıl kuruluş anı olarak bu maç görüşmüştür.

Dört yıldır yenilmeyen Macaristan’ın karşısında, 2. Dünya Savaşı sonrası spor müsabakalarından men cezaları bu turnuvada bitmiş bir Batı Almanya vardır. Batı Almanya’da Ottmar Walter ve Fritz Walter, yenilmez armada ise Puskás, Bozsik, Hidegkutil, Kocsis, Czibor ve Grosics efsaneleri… O dönem Puşkaşlı Macarlar, İngilizlere 6, Almanlara 7 atıyor. Dönemin altın takım olarak lanse ediliyordu. Türkiye’nin de ilk kez Dünya Kupası’na katıldığı turnuvaya Macarlar yine favori başlamış, grupta Güney Kore’yi 9 – 0, Batı Almanya’yı ise 8-3’le geçiyorlardı. Brezilya ve Uruguay’ı 4-2’lik skorlarla yenip finale çıkmıştır.

Bern mucizesi… Macarların çöküşü, Almanya’nın doğuşu.

Yenilmez Arma

Final günü gelmiş, tribünde ABD üssünde yaşayan binlerce Amerikalı ve Almanlar ile müttefikleri İtalyanlar vardır. Bern’deki Wandorf Stadyumu yağmura rağmen 64 bine yakın seyirci ile tıklım tıklımdır. Macaristan’ın yenilmezliği 28 maçtır. Finale gelene kadar da tam tamına 24 gol atmışlardır. İngiliz hakem Ling’in düdüğüyle sakat olarak maça çıkan Puşkaş ile arkadaşları Batı Almanya kalesini ablukaya almaya başlamıştı bile. Daha 6’ncı dakikada Liebrich’ten sıyrılan Puskás, skoru 1-0 yapıyordu. Fazla değil iki dakika sonra ise ceza sahasına gelen topa kaleciden önce kayarak dokunan Czibor maçı 2-0’a getirmişti bile.

Kurt Hoca Herberger

Ama unutulan bir şey vardı. Yorgun Macarların karşısında dinlenmiş bir Batı Almanya bulunuyordu. Almanların teknik direktörü Sepp Herberger, yarı finaldeki rakipleri Avusturya’nın karşısında tam 6 as oyuncusunu yedek bırakmıştı. Macaristan’ın 2’nci gole sevinmesi daha bitmemişken sadece 1 dakika sonra Almanlar, Morlock ile farkı bire indirip skoru 2-1 yapıyordu. Rüzgâr tersine dönmüş ve yağmurla beraber dakikalar 18’i gösterirken Rahn skoru eşitliyordu. İlk yarı 2-2 biterken herkes Macaristan’ın ikinci yarı bırakın yenilmeyi, farka gideceğinden emindi.

Önce Direkler, Sonra Çizgiden Çıkarma

Ki öyle de zannedildi. Çünkü önce Hidegkuti’nin sonra da Kocsis’in şutlarının gol olmasına direkler izin vermedi. Baskı artmış direkten dönen topun yanına Czibor’un çizgiden çıkartılan şutu da ekleniyordu. Baskılar devam ediyor bu sefer de kaleci Turek kritik kurtarışlara imza atıyordu. Yağmur azalmış, uzun topta maçın bitimine 6 dakika kala ise Batı Almanya’nın sağ açığı Rahn’ın golü futbol otoritelerini şaşkına çeviriyordu. Batı Almanya 3-2 öne geçmişti.

Bir Devrin Sonu

Macarların kendine güveni ve santra sonrası Puşkaş şık bir gole imza atıyordu. Topu fileden alan Macarlar santraya doğru koşarken bir devrin sonunu getirecek, Macaristan efsanesini bitirecek ‘ofsayt’ düdüğü statta yankılanıyor, hakem William Ling’in iki kolu havada sallanıyordu. Gol geçersizdi. Kısa süre sonra ise duyulan düdük sesi ise Batı Almanya’ya kupanın geldiği habercisiydi.

Ülkenin İlk Protestosu

Maç bitmiş sosyalist hükümet, halkın tepkisinden korkmuştu. Geri dönüşü trenle yapacak olan takımın rotasını değiştirmişlerdi. Budapeşte’nin yerine tren, 70 kilometre uzaklıktaki Tata Banya’ya gitti. Halkın öfkesi dinmiyordu. Futbolcuları tren garında bulamayan halk, Macaristan Futbol Federasyonu önünde toplandı. Bu toplanma Sovyet yanlısı Macarlıların ilk protestosu olmuştur.

Politik Ayaklanmaya Dönüş

Zaman geçtikçe de mağlubiyet tepkisi ülke yönetimini eleştiren politik bir ayaklanmaya dönüşmüştür. Yönetim ayaklanmadan korkmuş, kaleci Gyula Grosics’i vatan hainliğiyle (ajanlık) suçlayıp, yargılıyordu. 23 Ekim 1956 yılında Macar öğrenciler ikinci kez toplanıp gösteri yapıyordu. Polisin ateş açmasıyla ayaklanma yaşanıyor, yurtdışında bulunan Puşkaş, Czibor ve Kocsis bir daha Macaristan’a giriş yapmıyordu. Ayrıca tarihçi Joachim Fest ise Federal Almanya Cumhuriyeti’nin asıl kuruluş anı olarak bu maçı görmüştür.

Yazan: Çağdaş Yıldırım

Son olarak İtalya Serie A ve milli futbolcu Merih Demiral’la ilgili en güncel haberleri almak için sitemizi takip etmeyi unutmayınız.